वासिङ्टन । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प नोभेम्बरमा हुने मध्यावधि चुनावको तयारीमा रहेका बेला उनको महत्वाकांक्षी विदेश नीति भने अपेक्षाअनुसार परिणाम दिन नसकेको देखिएको छ। इरानसँगको युद्ध महँगो गतिरोधमा फसेको छ भने युक्रेन र गाजामा शान्ति स्थापना गर्ने प्रयासले पनि निर्णायक सफलता हासिल गर्न सकेको छैन।
दोस्रो कार्यकालका लागि सत्तामा फर्कँदा आफूलाई विश्वका द्वन्द्व समाधान गर्ने ‘शान्तिदूत’का रूपमा प्रस्तुत गरेका ट्रम्पले अन्तर्राष्ट्रिय युद्ध अन्त्यलाई प्रमुख एजेन्डा बनाएका थिए। तर अहिले इरान, गाजा र युक्रेनका संकट समाधान नभएपछि उनको विदेश नीतिमाथि राजनीतिक दबाब बढ्दै गएको छ।
इरान युद्धले बढायो चुनौती
इरानसँगको कूटनीतिक वार्ता रोकिँदै जाँदा ट्रम्प प्रशासनले तेहरानमाथि आर्थिक दबाब र प्रतिबन्धलाई थप कडा बनाउने नीति अघि बढाएको छ। युद्धका कारण ऊर्जा मूल्य र मुद्रास्फीतिमा परेको प्रभावले अमेरिकी घरेलु राजनीतिमा समेत दबाब बढाएको विश्लेषण गरिएको छ।
ट्रम्प प्रशासनले इरानमाथिको दबाबलाई आफ्नो उपलब्धिका रूपमा प्रस्तुत गरिरहेको छ। तर विश्लेषकहरूले केवल आर्थिक तथा सैन्य दबाबले दीर्घकालीन समाधान निकाल्न कठिन हुने बताएका छन्।
गाजा र युक्रेनमा पनि समाधान टाढै
गाजामा अमेरिकी पहलमा शान्ति योजना अघि बढाइए पनि इजरायल र हमासबीचका महत्वपूर्ण विषयमा सहमति जुट्न सकेको छैन। अमेरिकाले प्रस्तावित अन्तर्राष्ट्रिय स्थिरीकरण बलका लागि आर्थिक सहयोग घोषणा गरे पनि शान्ति योजनाको कार्यान्वयन अझै चुनौतीपूर्ण रहेको छ।
त्यस्तै, युक्रेन युद्ध अन्त्यका लागि भएका कूटनीतिक प्रयासले पनि युद्ध समाप्तिको स्पष्ट बाटो देखाउन सकेका छैनन्। यसले ट्रम्पले घोषणा गरेका प्रमुख विदेश नीति लक्ष्यहरूमा प्रश्न उठाएको छ।
नोभेम्बरको मध्यावधि चुनाव नजिकिँदै जाँदा विदेशमा जारी संकट र त्यसको अमेरिकी अर्थतन्त्र तथा जनमतमा पर्ने प्रभावले ट्रम्प र रिपब्लिकन पार्टीका लागि थप चुनौती सिर्जना गर्न सक्ने देखिएको छ। विश्लेषकहरूका अनुसार दबाबको नीतिले प्रतिद्वन्द्वीलाई वार्तामा ल्याउन सकिए पनि स्थायी समाधान निकाल्ने क्षमता अझै परीक्षणकै चरणमा छ।
