सामान्यतया मनसुनको सुरुवातसँगै नेपालको पर्यटन क्षेत्रका लागि ‘अफ-सिजन’ (कम चहलपहल हुने समय) मानिने जुन महिनामा यस वर्ष पर्यटकीय गतिविधिले नयाँ उचाइ छोएको छ। नेपाल पर्यटन बोर्डले सार्वजनिक गरेको अध्यागमन विभागको पछिल्लो तथ्यांक अनुसार सन् २०२६ को जुन महिनामा मात्रै हवाईमार्ग भएर ९१ हजार ३६३ जना विदेशी पर्यटक नेपाल भित्रिएका छन्। यो आगमन गत वर्षको सोही महिनाको तुलनामा १९.५ प्रतिशतको उल्लेख्य वृद्धि हो, जतिबेला ७६ हजार ४२५ पर्यटकले नेपाल भ्रमण गरेका थिए। अझ महत्वपूर्ण कुरा, कोभिड–१९ महामारीअघि सर्वाधिक पर्यटन गतिविधि रहेको सन् २०१९ को जुन महिनाको आगमन (७४ हजार ८८३) लाई समेत माथ दिँदै यस वर्ष २२.०१ प्रतिशतको ऐतिहासिक वृद्धि हासिल भएको छ। यसले नेपाली पर्यटन बजार महामारीको प्रभावबाट पूर्ण रूपमा तंग्रिएर नयाँ कोर्समा अगाडि बढेको पुष्टि गर्छ।
भौगोलिक बनोट र बजार हिस्साका आधारमा यो आगमनको विश्लेषण गर्दा नेपालको पर्यटनमा छिमेकी तथा दक्षिण एसियाली (सार्क) मुलुकहरूको दबदबा स्पष्ट देखिन्छ। जुन महिनामा कुल पर्यटकमध्ये आधाभन्दा बढी अर्थात् ५२.८ प्रतिशत हिस्सा (४८ हजार २५४ जना) सार्क क्षेत्रका पर्यटकले ओगटेका छन्। त्यसमा पनि नेपालको मुख्य स्रोत बजार मानिएको भारतबाट मात्रै सबैभन्दा धेरै ४१ हजार ८०९ जना पर्यटक आएका छन्, जसले नेपालको पर्यटन धान्न भारतीय पर्यटकको भूमिका कति निर्णायक छ भन्ने पुनः प्रमाणित गर्छ। भारतबाहेक अन्य एसियाली मुलुकहरूबाट १७.६८ प्रतिशत (१६ हजार १५२ जना) आगमन हुँदा छिमेकी चीनबाट ८ हजार ८७५, जापानबाट २ हजार ४९७, दक्षिण कोरियाबाट १ हजार ७६५ र थाइल्यान्डबाट ९८४ जना नेपाल आएका छन्। अफ-सिजनकै बीच पनि चिनियाँ र अन्य एसियाली बजारमा आएको यो सुधारले आगामी मुख्य सिजनका लागि ठूलो उत्साह थपेको छ।
लामो दूरीका परम्परागत बजारहरू युरोप र अमेरिकाबाट पनि आगमनको ट्रेन्ड बलियो देखिएको छ। समीक्षा महिनामा युरोपबाट १३ हजार ११९ पर्यटक नेपाल आएका छन्, जसमा बेलायतबाट ३ हजार २६६, जर्मनीबाट १ हजार ८९२ र फ्रान्सबाट १ हजार २६७ जना रहेका छन्। अमेरिकाबाट ६ हजार ९५४ पर्यटक आउँदा क्यानडाबाट १ हजार २९८ र ब्राजिलबाट २१९ जनाले नेपाल भ्रमण गरेका छन्। यसैगरी, सबैभन्दा लोभलाग्दो वृद्धि ओसियानिया क्षेत्रमा देखिएको छ, जहाँबाट ३ हजार ९० जना पर्यटक आएका छन्। यो संख्या गत वर्षको तुलनामा ५६.३५ प्रतिशत र सन् २०१९ को तुलनामा ५७.१७ प्रतिशतले बढी हो, जसमा अस्ट्रेलियाबाट २ हजार ६९४ र न्युजिल्यान्डबाट ३९० जना रहेका छन्। यसबाहेक अफ्रिकाबाट ६७४ र मध्यपूर्वबाट २१२ जना पर्यटक नेपाल भित्रिएका छन्।
नेपाल पर्यटन बोर्डका वरिष्ठ अधिकृत सन्तोष विक्रम थापाका अनुसार पछिल्ला महिनाहरूमा अन्तर्राष्ट्रिय हवाई सम्पर्कमा भएको विस्तार, लक्षित पर्यटन प्रवर्द्धन अभियान र नेपाललाई सुरक्षित तथा आकर्षक गन्तव्यका रूपमा विश्व बजारमा स्थापित गर्न गरिएका प्रयासहरूले गर्दा नै यो निरन्तर सुधार सम्भव भएको हो। यो सकारात्मक लयलाई कायम राख्न बोर्डले आगामी मुख्य पर्यटकीय सिजनलाई लक्षित गर्दै भारत, चीन, अमेरिका र युरोप जस्ता प्रमुख स्रोत बजारहरूमा थप प्रवर्द्धनात्मक र डिजिटल मार्केटिङका गतिविधिहरू सञ्चालन गर्ने तयारी थालेको छ। अबको चुनौती भनेको यो संख्यात्मक वृद्धिलाई गुणात्मकतामा बदल्दै पर्यटकको बसाइ अवधि र खर्च गर्ने क्षमता बढाउनु हो।
