सूर्य उपासना, आत्मशुद्धि र पारिवारिक समृद्धिको प्रतीक मानिने छठ पर्वको मुख्य दिन आज साँझ देशभर अस्ताउँदो सूर्यलाई अर्घ अर्पण गरी श्रद्धा र भक्तिभावका साथ मनाइँदैछ। राजधानीदेखि तराईका गाउँ–सहरसम्म छठका पूजास्थलमा भक्तजनहरूको उपस्थितिले धार्मिक वातावरण उल्लासमय बनेको छ।
चारदिने छठ पर्वको तेस्रो दिन व्रतालुले अस्ताउँदो सूर्यलाई पूजा आराधना गरी अर्घ अर्पण गर्ने परम्परा रहिआएको छ। भोलि बिहान उदाउँदो सूर्यलाई अर्घ अर्पण गरी पर्वको समापन गरिनेछ। सरकारले आजका लागि देशव्यापी सार्वजनिक बिदा दिएको छ।
राजधानीका गौरीघाट, कमलपोखरी, विष्णुमती, नख्खु, गहनापोखरी, कुपण्डोललगायतका नदी र पोखरी किनारमा पूजास्थल निर्माण गरी विशेष तयारी गरिएको छ। सुरक्षाकर्मीको उपस्थिति, स्वयंसेवकहरूको सक्रियता र स्थानीय समुदायको सहयोगमा पूजास्थलमा सुरक्षासँगै स्वच्छता र व्यवस्थापनमा ध्यान दिइएको छ।
पहिले मधेशका समुदायमा मात्र सीमित यो पर्व पछिल्लो समय देशका पहाडी र हिमाली क्षेत्रमा पनि विस्तार हुँदै गएको छ। काठमाडौं, पोखरा, झापा, दाङ, धनकुटा, रुकुमलगायत स्थानमा समेत हजारौँ भक्तजन सहभागी हुँदै छन्। यसले देशमा धार्मिक सहिष्णुता र सांस्कृतिक एकताको सन्देश फैलाएको देखिन्छ।
छठ पर्वमा व्रतालुले चोखो खानपान र संयमलाई मुख्य मान्छन्। कतिपय व्रतालुले कार्तिक शुक्ल चतुर्थीदेखि नै सात्त्विक आहार ग्रहण गरी शुद्ध रहन्छन्। जनविश्वासअनुसार छठ पर्वको विधिपूर्वक सम्पादन गर्नाले परिवारमा सुख–शान्ति, आरोग्य र समृद्धि प्राप्त हुने र दुःख–कष्ट टर्ने विश्वास गरिन्छ।
धार्मिकविद्हरूका अनुसार, छठ पर्व केवल सूर्यको आराधना मात्र नभई जल, माटो र प्रकृतिप्रति कृतज्ञता व्यक्त गर्ने अवसर पनि हो। उनीहरूका भनाइमा, “छठ पर्वले मानवीय एकता, सहिष्णुता र प्रकृतिसँगको सहअस्तित्वको सन्देश दिन्छ।”
