नाडा अटो शो २०२६ : गाडीभन्दा ठूलो हुँदैछ ‘मोबिलिटी’को संसार

काठमाडौं । भृकुटीमण्डपमा केही दिनपछि सुरु हुने नाडा अटो शोमा यसपटक नयाँ गाडीको चमकसँगै प्रविधिको नयाँ संसार पनि देखिनेछ। विगतमा गाडी, मोटरसाइकल र अटोमोबाइलका सामग्री प्रदर्शन गर्ने प्रमुख थलोका रूपमा चिनिएको नाडा अटो शो यसपटक भने ‘गाडीभन्दा पर’ जाने तयारीमा छ।

नाडाको ५०औँ स्थापना वर्षसँगै आयोजना हुन लागेको १८औँ संस्करणमा एआई, रोबोटिक्स, डिजिटल मोबिलिटी, विद्युतीय सवारी र स्वदेशी उत्पादनलाई विशेष स्थान दिइएको छ।

भदौ ९ देखि १४ गतेसम्म सञ्चालन हुने प्रदर्शनीमा २०० भन्दा बढी स्टल रहनेछन्। करिब तीन लाख वर्गफिट क्षेत्रमा हुने शोमा २३ ब्रान्डका प्यासेन्जर कार, १७ ब्रान्डका लाइट कमर्सियल भेइकल, १३ ब्रान्डका दुईपाङ्ग्रे सवारी, अटोमोबाइल पार्टपुर्जा तथा उत्पादनका करिब ७० स्टल र १० वित्तीय तथा बीमा संस्थाको सहभागिता रहनेछ। तर, यसपटकको मुख्य प्रश्न ‘कुन गाडी आयो ?’ मात्र हुने छैन। प्रश्न हुनेछ– अटोमोबाइल अब कहाँ पुग्दैछ ?

गाडीमा एआई, प्रदर्शनीमा रोबोट

नाडाका महासचिव मिलन बाबु मल्लका अनुसार अटोमोबाइलको अर्थ अहिले चार पाङ्ग्रा र इन्जिनमा सीमित छैन। सवारीसाधनमा कनेक्टिभिटी, एआई र अटोमेसनको प्रयोग बढ्दै जाँदा अटोमोबाइल उद्योग प्रविधिको ठूलो इकोसिस्टममा बदलिँदै गएको छ।त्यसैको झल्को अटो शोमा देखाइनेछ।प्रदर्शनीमा ‘जीआई ह्युमनोइड’ र ‘जीओ–२ क्वाड्रुपेड’ रोबोट राखिनेछन्। गाडीमा राखिएको क्युआर कोड स्क्यान गर्दा एआई प्रविधिमार्फत सवारीसाधनको विवरण डिजिटल रूपमा प्राप्त गर्न सकिने व्यवस्था पनि गरिँदैछ।यसको उद्देश्य दर्शकलाई गाडीको बाहिरी डिजाइन मात्र देखाउनु नभई त्यसमा प्रयोग भएको प्रविधि बुझाउनु हो।अर्थात्, अटो शो अब ‘हेर्ने’ ठाउँबाट ‘बुझ्ने र अनुभव गर्ने’ ठाउँतर्फ लैजाने प्रयास गरिएको छ।

ईभीले बदल्दैछ बजार

नेपालको अटोमोबाइल बजारमा विद्युतीय सवारीको प्रवेश र विस्तारले परम्परागत बजार संरचना नै बदलिरहेको छ। पेट्रोल र डिजेल सवारीसँगै ईभीका नयाँ ब्रान्ड र मोडलको संख्या बढ्दै गएको छ।यसपटकको अटो शोमा पनि विद्युतीय सवारीको उपस्थिति बलियो रहनेछ।

तर ईभी बिक्री बढाउनु मात्रै चुनौती होइन। चार्जिङ स्टेसन पर्याप्त छन् कि छैनन् ? दक्ष प्राविधिक जनशक्ति तयार छ कि छैन ? बिक्रीपछिको सेवा कस्तो छ ? स्पेयर पार्ट्सको उपलब्धता कस्तो हुन्छ ? र सरकारको नीति कति स्थिर रहन्छ ?यी प्रश्न पनि ईभी बजारसँगै उठिरहेका छन्।यही विषयलाई ध्यानमा राखेर अटो शोमा स्मार्ट मोबिलिटी, दिगो यातायात र कनेक्टिभिटीबारे सिम्पोजियम आयोजना गरिनेछ।

‘मेड इन नेपाल’ किन महत्वपूर्ण ?

यसपटक अटो शोमा छुट्टै ‘मेड इन नेपाल एन्ड मेड फर नेपाल’ प्याभिलियन राखिँदैछ। यो नेपाली अटोमोबाइल उद्योगका लागि एउटा महत्वपूर्ण सन्देशका रूपमा हेरिएको छ।नेपालमै उत्पादन तथा एसेम्बल भएका मोटरसाइकल र स्कुटरसँगै टायर, ब्याट्री, लुब्रिकेन्ट, हेल्मेट तथा स्पेयर पार्ट्स प्रदर्शन गरिनेछन्।यसले एउटा प्रश्न पनि उठाएको छ– नेपाल सवारीसाधनको ठूलो बजार मात्र बन्ने कि उत्पादनको आधार पनि ? स्वदेशी उत्पादन बढेमा रोजगारी, सीप विकास र स्थानीय उद्योग विस्तारसँगै अर्थतन्त्रमा थप मूल्य सिर्जना गर्न सकिन्छ। त्यसैले ‘मेड इन नेपाल’लाई अटो शोमा छुट्टै पहिचान दिनुलाई उद्योग विस्तारतर्फको संकेतका रूपमा लिन सकिन्छ।

अटोमोबाइल : गाडी बेच्नेभन्दा ठूलो उद्योग

नाडाका अनुसार अटोमोबाइल क्षेत्रले कुल भन्सार राजस्वमा करिब १८ प्रतिशत र समग्र राष्ट्रिय राजस्वमा २२ देखि २५ प्रतिशतसम्म योगदान गर्दै आएको छ। प्रत्यक्ष करिब एक लाख तथा अप्रत्यक्ष रूपमा करिब १० लाख मानिस यस क्षेत्रसँग जोडिएको नाडाको दाबी छ।

एउटा गाडी बिक्री हुँदा त्यससँग बैंकको ऋण, बीमा, वर्कसप, स्पेयर पार्ट्स, टायर, लुब्रिकेन्ट, चालक, प्राविधिक, चार्जिङ स्टेसन र अन्य धेरै व्यवसाय जोडिन्छन्।त्यसैले यसपटक नाडाले अटो शोको मूल सन्देश नै ‘उद्योगदेखि रोजगारसम्म’ राखेको छ।यसले अटोमोबाइललाई केवल आयात–बिक्रीको व्यवसाय नभई रोजगारी र राजस्व सिर्जना गर्ने उद्योगका रूपमा स्थापित गर्न खोजेको देखिन्छ।

दुई लाख दर्शक, तर अनुभव कस्तो ?

छ दिन चल्ने प्रदर्शनीमा करिब दुई लाख दर्शक आउने आयोजकको अपेक्षा छ। ठूलो भीडलाई ध्यानमा राख्दै विभिन्न स्थानमा पार्किङ र भृकुटीमण्डपसम्म निःशुल्क सटल बसको व्यवस्था गरिनेछ।प्रदर्शनीस्थलमा सीसीटीभी निगरानी, आपत्कालीन स्वास्थ्य टोली, ह्विलचेयर सुविधा र ट्राफिक सूचना डेस्क रहनेछन्। टिकटिङ पार्टनर खल्तीमार्फत अग्रिम टिकट बुक गर्दा ५० प्रतिशतसम्म क्यासब्याकको व्यवस्था गरिएको आयोजकले जनाएको छ।

५० वर्षपछि नाडाको नयाँ परीक्षा

नाडाको ५० वर्षको यात्रासँग जोडिएको यसपटकको अटो शो एउटा वार्षिक मेला मात्र होइन, नेपाली अटोमोबाइल उद्योगले अब कुन बाटो रोज्छ भन्ने प्रश्नको सार्वजनिक मञ्च पनि हो।ईभीले बजार बदलिरहेको छ। एआईले सवारीसाधनको स्वरूप बदल्दैछ। रोबोटिक्सले प्रविधिको सम्भावना देखाउँदैछ। स्वदेशी उत्पादनले आयातमा आधारित बजारबाट उत्पादनमुखी अर्थतन्त्रतर्फ जाने बहस सुरु गरेको छ। त्यसैले भदौ ९ देखि १४ गतेसम्म भृकुटीमण्डपमा देखिने अटो शोमा नयाँ गाडीको संख्या मात्र गनिने छैन। त्यहाँ नेपाली अटोमोबाइल उद्योगको अर्को ५० वर्ष कस्तो हुन सक्छ भन्ने संकेत पनि खोजिनेछ।