काठमाडौं । चालु आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को पहिलो महिना साउनमा नेपालमा विदेशी लगानी प्रतिबद्धता उल्लेख्य रूपमा घटेको छ। उद्योग विभागका अनुसार साउनमा ३ अर्ब ७७ करोड २८ लाख रुपैयाँ बराबरको विदेशी लगानी प्रतिबद्धता आएको छ। यो रकम गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिको तुलनामा करिब ८४ प्रतिशत कम हो। गत आर्थिक वर्षको साउनमा २४ अर्ब १० करोड रुपैयाँ विदेशी लगानी प्रतिबद्धता आएको थियो। तर त्यतिबेला कृषि क्षेत्रमा मात्रै २० अर्ब रुपैयाँभन्दा बढीको एउटा ठूलो लगानी प्रतिबद्धताका कारण कुल रकम असामान्य रूपमा उच्च देखिएको थियो।
परियोजना संख्या बढ्यो, लगानी रकम घट्यो
लगानी रकम घटे पनि विदेशी लगानीका परियोजनाको संख्या भने बढेको छ। यस वर्ष साउनमा १९१ वटा विदेशी लगानीका उद्योग स्वीकृत भएका छन्। गत वर्षको सोही अवधिमा १२७ वटा उद्योग स्वीकृत भएका थिए। स्वीकृत परियोजनामध्ये १८८ वटा साना, दुई वटा मध्यम र एउटा ठूलो उद्योग छन्। कुल परियोजनामध्ये १८७ वटा स्वचालित मार्गबाट स्वीकृत भएका हुन्।परियोजनाको संख्या बढ्नु तर कुल लगानी घट्नुले यसपटक विदेशी लगानी मुख्यतः साना परियोजनामा केन्द्रित भएको देखिएको छ।
पर्यटनमा सबैभन्दा बढी रकम, आईसीटीमा धेरै परियोजना
क्षेत्रगत रूपमा साउनमा सबैभन्दा बढी विदेशी लगानी प्रतिबद्धता पर्यटन क्षेत्रमा आएको छ। पर्यटनतर्फका ३३ परियोजनामा १ अर्ब ६३ करोड रुपैयाँभन्दा बढी लगानी प्रतिबद्धता आएको विभागको तथ्यांक छ।उत्पादनमूलक क्षेत्रमा ८४ करोड, सेवा क्षेत्रमा ६८ करोड तथा सूचना तथा सञ्चार प्रविधि क्षेत्रमा करिब ५७ करोड रुपैयाँ लगानी प्रतिबद्धता आएको छ।
परियोजनाको संख्याका आधारमा भने सूचना तथा सञ्चार प्रविधि क्षेत्र अगाडि छ। कुल स्वीकृत परियोजनामध्ये १२८ वटा आईसीटी क्षेत्रका छन्। यसले प्रविधि क्षेत्रमा विदेशी लगानीकर्ताको चासो देखाए पनि परियोजनाको औसत लगानी आकार सानो रहेको संकेत गर्छ। साउनमा स्वीकृत परियोजनाबाट १ हजार ७७३ जनालाई रोजगारी दिने प्रतिबद्धता गरिएको छ। गत वर्ष यही अवधिमा ८ हजार २६८ जनालाई रोजगारी दिने प्रतिबद्धता गरिएको थियो। यस अवधिमा विदेशी लगानीकर्ताले रोयल्टीबापत २४ करोड रुपैयाँभन्दा बढी रकम बाहिर लगेका छन्। लाभांश फिर्ता लैजाने विवरण भने साउनमा देखिएको छैन।
