भृकुटीमण्डपमा अटोको महाकुम्भ : नयाँ ईभीदेखि ‘स्मार्ट मोबिलिटी’सम्म

काठमाडौं — नेपालको अटोमोबाइल बजार यतिबेला एउटा महत्वपूर्ण मोडमा छ। पेट्रोल र डिजेलमा आधारित परम्परागत सवारीसाधनसँगै विद्युतीय सवारीको उपस्थिति तीव्र रूपमा बढिरहेको छ। नयाँ–नयाँ अन्तर्राष्ट्रिय ब्रान्ड नेपाली बजारमा प्रवेश गरिरहेका छन् भने उपभोक्ताको रोजाइ पनि इन्धन, मूल्य र डिजाइनबाट अघि बढेर ब्याट्री, रेन्ज, चार्जिङ, सुरक्षा र स्मार्ट फिचरतर्फ केन्द्रित हुन थालेको छ।

यही बदलिँदो अटो बजारको तस्वीर एकै ठाउँमा देख्न पाइने भएको छ—काठमाडौंको भृकुटीमण्डपमा। साउन २६ गतेदेखि ३१ गतेसम्म ‘नाइमा नेपाल मोबिलिटी एक्स्पो २०२६’ आयोजना हुँदैछ। नेपाल अटोमोबाइल इम्पोर्टर्स एन्ड म्यानुफ्याक्चरर्स एसोसिएसन (NAIMA) को आयोजनामा हुने एक्स्पोमा ५५ भन्दा बढी अटोमोबाइल तथा मोबिलिटी ब्रान्ड सहभागी हुने र ४० भन्दा बढी नयाँ उत्पादन तथा मोडल सार्वजनिक हुने आयोजकले जनाएको छ।

छ दिनसम्म चल्ने एक्स्पोमा दुईपांग्रे र चारपांग्रे सवारीसाधनदेखि विद्युतीय तथा हाइब्रिड सवारी, व्यावसायिक सवारी, चार्जिङ प्रविधि र नयाँ मोबिलिटी समाधानसम्म प्रदर्शन गरिनेछ। त्यसैले यसपटकको नाइमा एक्स्पोलाई सामान्य ‘अटो शो’भन्दा फराकिलो रूपमा प्रस्तुत गर्ने तयारी गरिएको छ।

ईभीको दबदबा, नयाँ मोडलको आकर्षण

नेपाली अटो बजारमा विद्युतीय सवारीको माग र चर्चा बढिरहेका बेला एक्स्पोको मुख्य आकर्षण पनि ईभी बन्ने देखिन्छ। प्रदर्शनीमा विभिन्न नयाँ विद्युतीय कार, एसयूभी, मोटरसाइकल तथा व्यावसायिक सवारी सार्वजनिक तथा प्रदर्शन गरिनेछन्। उपलब्ध विवरणअनुसार Leapmotor B03, Chery Q इलेक्ट्रिक क्रसओभर, Tata Punch EV, Wuling Eksion EV, Proton e.MAS 5 र BAIC Arcfox T1 लगायतका नयाँ मोडलले एक्स्पोमा उपभोक्ताको ध्यान खिच्ने अपेक्षा गरिएको छ।

एउटै छानामुनि विभिन्न ब्रान्डका सवारी हेर्न र तुलना गर्न पाउनु एक्स्पोको महत्वपूर्ण पक्ष हो। विशेषगरी नयाँ गाडी खरिद गर्ने तयारीमा रहेका उपभोक्ताले शोरुम–शोरुम धाउनुभन्दा एकै ठाउँमा विभिन्न विकल्प हेरेर निर्णय लिन सक्नेछन्।

ईभीतर्फ आकर्षित उपभोक्ताका लागि भने ब्याट्री क्षमता, ड्राइभिङ रेन्ज, चार्जिङ समय, सुरक्षा प्रविधि, कनेक्टिभिटी, मर्मतसम्भार र प्रयोग लागतजस्ता विषय अझ महत्वपूर्ण हुनेछन्।

‘गाडीको मेला’बाट ‘मोबिलिटी संवाद’सम्म

नाइमा एक्स्पोको विशेषता नयाँ गाडीको प्रदर्शनमा मात्र सीमित छैन। आयोजकले यसलाई नेपालको मोबिलिटी क्षेत्रबारे बहस, ज्ञान र संवाद गर्ने प्लेटफर्मका रूपमा समेत विकास गर्न खोजेको छ।

यसका लागि ‘Mobility Sambaad’ अन्तर्गत विभिन्न विषयमा विज्ञ तथा सरोकारवालाबीच छलफल र सिकाइ सत्र सञ्चालन हुनेछन्। नेपाल प्रहरी क्लबको ब्लु प्याभिलियनस्थित अडिटोरियम हलमा हुने सत्रमा अटोमोबाइल तथा प्रविधि क्षेत्रका विज्ञ, व्यवसायी, प्राज्ञिक क्षेत्रका प्रतिनिधि र अन्य सरोकारवालाको सहभागिता रहनेछ।

सवारीसाधनको प्रविधि कसरी बदलिँदैछ? सडक सुरक्षालाई कसरी प्रभावकारी बनाउने? विद्युतीय सवारीको विस्तारसँगै आवश्यक पूर्वाधार कस्तो हुनुपर्छ? युवाका लागि अटोमोबाइल क्षेत्रमा रोजगारी र सीपका अवसर के–के छन्? यस्ता प्रश्नहरू संवादका केन्द्रमा रहनेछन्।

एआईदेखि सडक सुरक्षासम्म

मोबिलिटी अब केवल गाडी चलाउने विषय रहेन। आधुनिक सवारीसाधनमा आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स, कनेक्टिभिटी, ड्राइभर असिस्टेन्स सिस्टम, स्मार्ट नेभिगेसन र डिजिटल प्रविधिको प्रयोग बढिरहेको छ।

त्यसैले एक्स्पोमा आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स, अटोमोबाइल प्रविधि, सडक सुरक्षा, उपभोक्ता सचेतना, सीप विकास, रोजगारी र नेपालको मोबिलिटीको भविष्यजस्ता विषयमा छलफल गरिनेछ।

यसले एक्स्पोलाई विद्यार्थी र युवाका लागि पनि महत्वपूर्ण बनाउनेछ। अटोमोबाइल क्षेत्रलाई केवल गाडी बेच्ने व्यवसायका रूपमा बुझ्नेभन्दा यसको पछाडि रहेको प्रविधि, इन्जिनियरिङ, सेवा, डिजिटल प्रणाली र रोजगारीका सम्भावनाबारे बुझ्ने अवसर उनीहरूले पाउनेछन्।

सडक सुरक्षाको प्रश्न पनि सँगसँगै

नेपालमा सवारीसाधनको संख्या बढ्दै जाँदा सडक सुरक्षा र ट्राफिक व्यवस्थापनको चुनौती पनि बढिरहेको छ। नयाँ गाडी र नयाँ प्रविधि भित्र्याउनु मात्र पर्याप्त छैन; तिनको सुरक्षित प्रयोग, चालकको जिम्मेवारी र सडक पूर्वाधारको सुधार पनि उत्तिकै आवश्यक छ।

यही कारण नाइमा एक्स्पोमा सडक सुरक्षा र जिम्मेवार मोबिलिटीलाई पनि प्राथमिकता दिइएको छ। एक्स्पोले उपभोक्तालाई नयाँ सवारीको फिचरबारे जानकारी दिनुका साथै सुरक्षित यातायात संस्कृतिबारे सचेत गराउने अपेक्षा गरिएको छ।

मनसुनबीच एक्स्पो, आगन्तुकलाई विशेष सुविधा

साउन महिनामा एक्स्पो आयोजना हुने भएकाले वर्षालाई ध्यानमा राखेर विशेष व्यवस्थापन गरिएको आयोजकले जनाएको छ। अपांगता भएका व्यक्तिहरूका लागि पनि प्रदर्शनीस्थललाई सहज र पहुँचयोग्य बनाउने तयारी गरिएको छ।

आगन्तुकका लागि पार्किङको व्यवस्था नेपाल प्रहरी क्लबमा गरिनेछ। एक्स्पोमा आउने–जाने यात्रुलाई सहज बनाउन राइड पार्टनर Pathao मार्फत छुट तथा UnionPay QR बाट टिकट खरिद गर्दा क्यासब्याकजस्ता सुविधा उपलब्ध हुने जानकारी पनि आयोजकले दिएको छ।

टिकटको रकमबाट अनुसन्धान र सीप विकास

नाइमा एक्स्पोको अर्को महत्वपूर्ण पक्ष भनेको टिकट बिक्रीबाट हुने आम्दानीलाई अटोमोबाइल क्षेत्रको अनुसन्धान र सीप विकासमा लगानी गर्ने योजना हो। आयोजकका अनुसार टिकट बिक्रीबाट प्राप्त आम्दानीको कम्तीमा १० प्रतिशत अनुसन्धान फेलोसिप र तालिम कार्यक्रमका लागि छुट्याइनेछ। अनुसन्धानबाट तयार हुने सामग्रीलाई नाइमा मोबिलिटी जर्नलमार्फत प्रकाशन गर्ने योजना पनि छ। यदि यो योजना प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन भयो भने एक्स्पोको प्रभाव प्रदर्शनी सकिएपछि पनि कायम रहनेछ। यसबाट नेपाली मोबिलिटी क्षेत्रका समस्या, सम्भावना र भविष्यबारे थप अध्ययन तथा अनुसन्धानलाई प्रोत्साहन मिल्न सक्छ।

उपभोक्ताका लागि अवसर, उद्योगका लागि परीक्षा

नाइमा एक्स्पो अटोमोबाइल कम्पनीका लागि आफ्नो उत्पादन प्रदर्शन गर्ने मञ्च मात्र होइन, उपभोक्ताको बदलिँदो अपेक्षा बुझ्ने अवसर पनि हो।आजको उपभोक्ताले गाडीको बाहिरी डिजाइन मात्र हेर्दैन। उसले कति चल्छ, कति समय चार्ज गर्नुपर्छ, ब्याट्री कति टिक्छ, सुरक्षा कस्तो छ, सर्भिस कहाँ पाइन्छ, पुनःबिक्री मूल्य कस्तो हुन्छ र कुल सञ्चालन खर्च कति पर्छ भन्ने प्रश्न गर्छ।

त्यसैले एक्स्पोमा देखाइने नयाँ उत्पादनले उपभोक्ताको ध्यान तान्न सक्नु मात्र पर्याप्त हुँदैन। तिनले नेपाली सडक, नेपाली मौसम, चार्जिङ पूर्वाधार र उपभोक्ताको आर्थिक क्षमतासँग कत्तिको मेल खान्छन् भन्ने प्रश्न पनि महत्वपूर्ण हुनेछ।

बदलिँदो बजारको ऐना

नाइमा नेपाल मोबिलिटी एक्स्पो २०२६ लाई नेपालको अटोमोबाइल बजारमा भइरहेको परिवर्तनको ऐनाका रूपमा हेर्न सकिन्छ। एकातिर पेट्रोल तथा डिजेल सवारीको लामो इतिहास छ, अर्कोतर्फ ईभीले बजारको नयाँ सम्भावना खोलिरहेको छ। परम्परागत सवारी प्रविधिसँगै स्मार्ट प्रविधि जोडिँदैछ। नयाँ ब्रान्डहरू नेपाली बजारमा प्रवेश गरिरहेका छन्। उपभोक्ता पनि पहिलेभन्दा बढी जानकारी खोज्ने र तुलना गरेर निर्णय गर्ने अवस्थामा पुगेको छ। यही संक्रमणकालमा आयोजना हुन लागेको नाइमा एक्स्पोले आज नेपाली बजारमा के छ र भोलिको मोबिलिटी कस्तो हुन सक्छ भन्ने दुईवटै तस्वीर देखाउनेछ।

भृकुटीमण्डपमा छ दिन, एउटै प्रश्न

साउन २६ देखि ३१ गतेसम्म भृकुटीमण्डपमा चल्ने यो एक्स्पोमा नयाँ गाडी, मोटरसाइकल र प्रविधि त देखिने नै छन्। तर यसको वास्तविक महत्व त्यसभन्दा अगाडि छ। नेपालको यातायात क्षेत्र अब कुन दिशामा जाने? ईभीको विस्तारसँगै पूर्वाधार कसरी विकास गर्ने? नयाँ प्रविधिले सडक सुरक्षा र यातायात व्यवस्थापनमा कस्तो परिवर्तन ल्याउने? युवाका लागि यस क्षेत्रमा कस्ता अवसर सिर्जना हुने? र सबैभन्दा महत्वपूर्ण—भविष्यको मोबिलिटी नेपाली उपभोक्ताको आवश्यकता र क्षमतासँग कसरी जोड्ने?

यी प्रश्नको पूर्ण उत्तर एउटै एक्स्पोले दिन नसक्ला। तर भृकुटीमण्डपमा हुने नाइमा एक्स्पोले ती प्रश्नमाथि बहस सुरु गर्ने र सम्भावित उत्तरका केही झलक भने अवश्य देखाउनेछ।त्यसैले यसपटकको नाइमा एक्स्पो गाडी हेर्ने मेला मात्र होइन; बदलिँदो नेपाली अटो बजार, विद्युतीय भविष्य र नयाँ मोबिलिटीको दिशा नियाल्ने एउटा महत्वपूर्ण झ्याल बन्नेछ।